■m
^ if
THE UNIVERSITY
OF ILLINOIS
LIBRARY
f^-fr '::"):
Aron Library 1913
Raro Bcok & Spcasil Collactions Ubrary
7 ^X*^^
Digitized by the Internet Archive
in 2009 with funding from
University bf lllinois Urbana-Champaign
http://www.archive.org/details/mikrokosmosparuuOOhaec
Expofitio tituli huius libelli.
HOmoreile MICKOCOSMVS ,hoc eH , paruus mundm appeUatur , prs^ pter eam quam cum mundo hahet fimtUtudineni. Nam quemadmodum mun- dus rotundm eH, duo habens Lumina, Jiellas, calorem &frigus, & quatuor elementis regitur :Jic etiam caput humanum rotundum eU, habet^ duos oculos,capiUos fulgen- tes : caterag^ quA de fnundo , apteetiam de homtne vere^^dtcuntur. Ouodautem vt in mundo, fic & in homineaerfit , apparet inCHAMAELEONT E,folo aere vi- uente, perquem natura cholericafigmficatur. Quod vero & ignis vt in mundo ita etiam in homine reperiatur ,, tefiis efi SALAMANDRA folum igne viuens : per quam natura denotattir fanguinea. Aquam quoque ^ ficutiin mundoitaetiam in corporehumanoejfe teftatur STVRIO aqtia&ventotantum viflitans, per quem mtura inteUigttur phlegmatica , in homtne autem aqud locum obti.net vrina. Qupd dentqtte & terrafit patet inTALPIS, quA terreftrtbm lumbricis deficientibus, ter- ra vtuere creduntur: perquas melancholicafigntficatur. ItemyVeluti in mundo cmnesfumcreaturd, ita homo omniseHcreatura. Creaturarum autemali/z folam formam habent^ vt lapides : qua etiam homoprtcditus eil : alt£ &formam hahent,& crcfcunt, vt arbores :ftc & homo tali&prditer formamcrefcunt&fentiunt, vtani- jnantia : quortm alta rurftim volatilia funt, alia vero in aquis degentia,fic & homo menteanimoq^ furfum Volat, & tn aquis natarenouii. In mundo funt coekftescrea' turd , forma & alta quadam mentepr£dit£, nempe Angeli , ita etiam homo, quifide inteUtgit quidfttDeus. Mundus habet Gubernatorem inuiftbilem & itmnortalemj homo quoque inuiftbilcm ac immmtaletn animam, tribuspotentiis decoratam , vo- luntate,metnoria, & inteUed:u,qtuhus ratio veluti re^or dominatur. InteUeilus au- tem iudicat animi conceptum, quem Ratio quaft iudex docet in memortA cubiculo ejfe cuftodiendum. Accedentthus itaque adpr^dt^as potentias quinquefenfthus interiori- bus, totidemq^exterionhtis ,ftmulefficiunt fapientiam , exqua fcientianafcitur, ex hac tnuentio, ex qua rurfum fnulta fententia aureie profluunt : vt ex huius ItbeUi dif- curfu clarum euadet.Rurfus,quemadmodum mundtts non perittirus igne purgabitur anranftnutahitur,at^CryftaUi tnftar clarefcit:fic quoque homo non interibtt,fedper mortem mutahitur, refurget, & fole clariorfulgebit. Ne igitur MICRQ-- COSME animtmiahticias, nei^^ftspuftUanimus,fed fpe ccrtafu turajn exfpeites refurre^ionem..
H 5^S'
MAGNIFICO. STRE-
NVO, AC VERE NOBILI VIRO,
Dn. PetroBredenrodio, Potentiflimorum
Dominomm Ordinum Prouinciarum Foedera-
tarumapud Principes GermaniaeLegato
Iplendidiflimo : Domino &Mecoe-
nati obferuandiflimo,
S.
Vlli cordato dubium relinquitur, Ma- gnifcey Strenue , ac vere Nohilis vir , Domine d* Mecoenas ohferuandiJJtme,C[um eaPhilofophi^ pars,qu^ de officiis & moribus tradat,me- dium&optimum Philofophixlocumoc- cupet, & rede meditullium Philcrfophise indigetetur ; vt 6c nemo fanus ambigir, quin ea dirciplina,per quam cognofcimus vt operemur,ea, quasincontemplatione tantumfubfiftit^&perquam non o. peramur, fed tantum cognofcimus, fit perfe£tior & excellen- tior : Ethica autem dodrina operatrix efl , &: prasclare fcita ad rem confert, inque ad:um producit , vel eft, difciplina opera-
f 1 trix.
Rm ^^f^
DEDICATIO.
trixjperquam cognofcimus , vt operemur,non vtcognorca- mus tantum,alias qidinvjnhra fhilofophamur ,dr ad res gerendas mnquam accedimu4,qu0d fctmm ,nefamm ^wtnon minus elegan- terquamverealicubiNobiliflimusHuttehus.EthcKflenusea ipfaofEciorum&morum difciplinaad racrofand.^m Theo- logiamquam proximeaccedit, vtpotequa;fTheolog!aj&i- pfafsniortmiudiciononiit tantum contemplatrix dodrina, fed operatrix prudentia, dicentc Saluatore: Fos ejiisluxmundu Non fotefl ciutas ahfcondifupra montempoflta. neg^ enim accendunt lucernam.) drponunt eamfubmodio,fedfuper candelahrum ^vtluceAt omnihus quiin domo funt : Sicluceat lux vejira coram hominihm tVt 'videant vefra hona opera:, O" glorijicent Patrem veflrum , quieflin cee- lis. Subrcribit Saluatori Apoflolus ^^vc^i^uKl(^ : Finis mandati efl^ Charitas ex puro corde, confcientia hona , &fde non fi^a. Vere Chrifliani T^nirJ^ifuntjnon dK^oetQi tantum ,\t deuotusClaras- uallenfium proeflotes, ///(?, inquit,^//^/;?^; titeras reSle legit , qui 'ucrha vertitin opera. Ha^c meditatio diuino Pfalti fuas odas, fa- pientiflimo Regi fuas Txra^oifjciag., Scfandiflimo illi (non Tullio tantumjMediolanenfium Archipr2ruh,&. Ecclefi^ <fcL<pji/k lncidiflimo, fuos de oificiis libros peperit.
Quonomine,vtmihioptimemeritiefIe videnturdeRe- publica Chriftiana omnes Ethicographi, Oratores ,Epigram- matici, PoetXj& fimiles,fic oper^e pretium faclitafle rede exi- ftimantur omnes, qui latiuagam. illam, & multiiugem officio- rum acmorum dodrinam in compendia contulere , & in A- pophthegmata,Emblemata, Symbola, fuccinda &: fenten- tiofedi(fla,f^peinduo triave verba coardauere,quod fum-
mis&
B E D I C A r I 0.
mis & fapientiflimis olim placuifle, & nunc placere video.
AdhuncrcopumpricrensetiamlibellusEmblematicus feu fymbolicus collinear,quieomihivifuseftmaioris futurus fuauitdtis, grauicatis & emolumenti,quo memoriam hifbori^, fapienti^j Pietatis^ac moderationis,fummorum virorumjm- peratorum,Regum,Ducumj&fimilium(qusememoriafem- per grarillima fimul ac vtilifiima ei^c folet &debetj8c qui,quaj mence &: ore circumtulerunt di(3:a,fado etiam comprobaue- runt&compleuerunryadeoquefymbola verterunt inopera, luculentiusrefricat& confcruat, vt non tam deledetquam profit, iuxta illud V^enufini vatis •• OmnetuHfpHn^umy quimifcuit 'vtik dulci.
Quodipfumetiammemouit,vtdictatamgrauia,tam- que excellentia luminibus Iconum illuftrarem, quibus nbn tamoculos pafcerem humilium,quamper oculorumaciem etiamadanimum vfqj penetrarem mgenuorum & ceKbrum, &ad virtutis imitationcm expofcerem atque inflammarem: Quisenim vel celfifiimus mente&fl:emmate,ceIfiflimorum Imperatorum,Regum,Ducum,6cc. tam pr*eclare dida&fa- dafaflridietjVtnonpotius adimitationem virtutumcum ad- miratione rapiaturr' Nec leui ducor ratione,obhoc ipfum potiflimum,artificiumhocfiuefculptoriumfiuec^latorium diuinitus concefllim efl[e. ^
Veftro autem, Magnifice & Nobiliflime|Domine,Mc- coenas honorandiflime, Vefl:ro, inquam, laudatiflimo Nomi- ni,hoc quidquideflopelIa^,infcnbereacdicarevolui; Tum
J 3 quod
D E D 1 C A r I 0,
quodrciamVeftramMagnificentiamdehoclaborumgcnere & optime fentire , & fapientiflime iudicare pofTe : Tum etiam vt fauillas notitiasScconfuetudinis qu^eVeftr^ Magnificentias olimcumdiledo genitoremeo,pi^memori^ lacobode Ze- ter, quadantenus mterceflit, refufcitarem : Tum denique vt animum meum ad Veftras Magnificentiie feruitia Scobfequia promptifllmum declararem.
Reliquum eft, Magnific. V.orare 8c exorare, vt hoc ope- ris&officii, quodfentioquamfitexiguum,eo,quo ofFertur & declaratur animo fufcipiat , meque in fua: beneuolenti^ 8c fauonsfinumbenigneadmittat^ Sofpitator nofter&Ipfa Sa- lus lefusChriftus Magnificentiam Veftram diu feliciter fofpi- tet,feruet,faluet, Francofurticurfimij. d* Martii,i6i8.
Magnificent. V*
OfficiofiG.
lacobM de Zeter.
GandidoLeftori.
5)>$;'/| V L T A pmty beneuole LeBor y quA ad hummm vltam l emenditndam commode adhibentur. Diuinaante omnia. pr^cepta : moxfacra titerd :fua deinde cuique calamitas : mox draliena: ac prioraquidemillajic ejfe ^ inficiabitur nemo -.^oftremuadeo certum eji , vt^i^Adagio celebretur, TieUxjinquiunt, quemfaciunt dienapriculacautum. Sacra igitur Hi- Jlori£ alienos nobls cafn^perf&pe ob oculosponunt. Cainos , ac illa diternts feculU memorahilta diluuiay cum omnis caro vtamfuamcorrufijfetx Efauos^ Pharaonesy Saulos , Manajfes , magnk rerum exemplls attentio- res^ac diuinisfmulprxceptis obfeq uentiores nosfcilicet reddens. idem Hijloriis prophanis propojitum efi , quibns poflfacras illas prima ex o- mni literarumgenere meritopartes debentur. Adeo magnum ad re6ie heate^ viuendum adferuntmomentum. K^ih his tanquavit<z quadam magtfirafaluberrima rebm omnibtis exempla^conjilia optima petuntur: quamjluxa , qtiam mutabilta^ quam caducafintomnia-, quAfub hocfole deguntj docente. Ac quodfummum , quod maximum eji , vt Det^ ipje rex d^gubernator omnium-, cun^a regat, ^ moderetur, cunEia dijpen • fet) vt humilesetiehat yfuperbosfededeturbet, atquepro voluntate fuA regna diJirihuatyOmnia,inquam, tam in hifloriis quam Poetis^velutjpe- culo cernuntur. ^luibus re6ie monemur, vt auertamur a vitits dr couer- tamtisnos adjiudium pietatis. Nemo enim eji quinetiam Gentiltbtisk Deo legem in animo infttam ejfefentiat , qua bonum a malo , honejium a turpt , iujium ah initijio pojfintfecernere. cuttts vis,c!rratio legiscum ab ea, qu&fcripta eji , diuerfa nonfit , quis efi qui vt intima ificfcript^ legis au5iorem DEFMnegare audeat ? ^uidverod^ hocinfcelicijfimo noflrofecuio quo nobilijftmas etiam Prouincias qud olim veram,dr Ca- tholtcam Religionem, quam a maiortbtu acceperant,pie , d^fan^e reti • nebant, nunc autem derelinquentes viam re^iam, errauerunt, atque irt eofe maximampietatecolerepalamprofitentur, quodapatrum Juorum
do^rinA.
Candido
do5him qmmlongijjlmerecejferunt : nulUtamremotaregio ^ mttam munitmbciiiy nullHs Chrijiian^reipublica angulii^inuenirtpotefl y qus IoacmJIIs occulte irrepere notentarit^ quo etianonperturbatijftme infa- nis complentur vniuerfa tumultibm, Bellonafuriofum quatitjlagellum, furorimpimruptU omnibmnjmculorum nodts euolat horridm orecfu- uento. §^dinquam hocrerumpejjtmo ftatunos quoque chrifiianiat- que Catholiciagemt^ ? meaquidemjententia i nihiltutit^ ejfe videtur quam Philofophariy atqueinjludits bonarum artium tempfts confume- r^, drcumprafentiinnoxio libellohAherecolloqmum. Hienimau^o res ^foddes, auaritiam,fuperbiam,atqueambitionemdedocenty bellac^ dijfidiadetejlantur, adconcordiam inuitant (Jf amicitiam-, confabulan- tur, hortantur , arguunt, confuluntydocent rerum monttmenta gejla- Yum , mortis contemptum , inprojperis modejliam , inaduerftsfortitu- dinem-,Aquahilitatem in a6lionibu4 atg^ conjlantiam, Comites Uti,do5iif humileSifacundiyJtneinttidiafinedoloy d^fine quereU^ adhosenimmi- qremttiy vt a conJp^Bu malorum quibtis nojlra Uborat tztas auertamur^ Hoc igitur modo legendi funttamHiflorici quam Voetdt , vtipfa le^lio nonfolum adfuauitatemdr dele^lationem inde percipiendam ^fed ad i/irtutes potitis exprimendas atque imitandas, ^ adturpitudinempro- culahiiciendam referatur. Velut enim Mufica , qu<& tantum aures ina- niflrepitu ac tinnitu demulcet, necadcomponendam amm/x, harmoniam dliquid momenti conferti voluptatemhabet uhoytv omnifque rationis CJr vtilitatis expertem, datj^ (vt Poet^ verbis vtar^Jine mentefonum: Sic omnis hijloriarumy quamuis Jplendida d^ copiofa notitiafine con- formatione morumac direEiionevitdi, ad certas exempiorumimagines, fcientia tantum vana ejl,drparum coducibilis. ^uamobremfru£lus ex hijioriis (Jrf^hulis capiendtis hic efi pr^nciputts , vt ^ intelligentiam (Jr cognitionem earum rerum^ quA adgloriam & imertalttatem nobis pro -
deffe
Le6lori.
dtjfcvidentffyaugcamw (^omnesnoftrasa^iofjesadnomen D ETprs-
tagciTidum 07- virtutisdtfernum dectn adipiJcendum,tanoj^ua advnicAm
tnetam ccrufstmamq^^efalutis norrnam dirigamm. SicfietyVtvicifi-
tHdiw-rn^nicenjlnnt arho. rerum humai^arurnpef-pendenteSi inaducrfis
placdiactolerantes^injecundismoderatiinrepentiniscafihusfortes-^in'
affiuentia (^ahundantia hencfici , inpaupertateforte noflracontentiy
tn morhts C7 alijs dificultatihi^s animofi, tn omni denique vita noflnz^
Ji.ttUytnira mediocntatts limttcs quos v/tra citraquc, nequ.'t-conf/lere
recfum,c6nfttut' Ttianeamui. Hxcpr/nfati^nis locoin mediuni afferen-
da duxt.,qudpro acquitatefua lcfhr i andtdm honam inpartemaccipiet,
(•;■ deqttaamtciis /incere iudicahit : fi qu d pr^tcrea tn hoc opufcule
mendofum aut mtnm eUhorattirn .,perpolitumque muenertt Mludipfum
paitim angufli£tempori6-,a qttaintcrclufu^partim certocarminum ntt-
mero,ad quem aflr c/usfutj adfcrthet ( nam nofler hic lihelltis maiorit
d?npl tudtnis chartarumprodijt quamputaham longtfimasenim hifr»
rtas,latcuepateittesinterdii, tnpaucos verficulos red igere coafiusjumi
Hincohfcuritatem euitarepro^fuS:, vt voluntas mea tul t/nonpotut In-
tertm hos qualefcunquc conatus-, denique incredihiles im^pendtdi Imagi-
7ium(namtantumViciorihus atqtiefctilptorihusverum etiam v-
nttterfo ho minum ordtni vatde peniitlcs^idvned: (^accom-
modje ) ohnixe ro^^amus vt candtdus leclor he-
mgno vultu fu (ctpere digne-
tur^ Vale^
yAi^xfhixr^^ U HOMQ»
Howo nAtin de rruUere hrem vluens temfore refletur msd- thmtjerijs. lob.i^M
ACcipecur/uw^/^^-^/^^f-homodicacurPeoquc
Quidftudeantnobisiignificarefophi. Cernis vthumanaeeminasfubfrontekiccrnas;
^there fic celfo lunaque Solque micant. Confpicis occafum radij lolaris^ &: ortum:
Sic oritur nafcens^fic morienfque cadit, Frigidus in mundo ventus cafidufque vehuntur,
Flantis &C os hominis frigus &C a^llus habent. Terreamembragrauant, &c plenus &C aere pulmo,
Os cerebrumq^ madent, corque iecurq^ calent. Humidus eft homo,terreus eft,eft igneus omnis.
Ignis^aquaj&tcllusfuntelementatria^ Vtverinfantiriuuenijficconuenitasftas: C umqs viro autumnus^cum (cnc quadrat hyems*
Aij
UVi^DVS AKGEiSTIlVS.
Dominus virtntemfopulofuo dahiti Dominus hcnedicei
Q^nu'iesdiademagcrens,S2paTma tridentem,
A tque auis altiuolans funt monumentalouis* Argenti qugque mundus adeft:, &: feminat agros
Rufticus;,atque colunt rura beata boues. Spo nte fua fruges tellus inarata ferebat,
Falcipotensregeret cum fua regna Deus; Atlotrc^regnantemultofudorccolendus,
Eft agerj Sc lafTus taurusjcquufque, gemit.
DE CrPIDINf ET lOVB,
^iomodo cecedifti decoelo Luciferj^uemane oriehdris? corruifiiinterramEjaia 14.
Dlciturincoelisfedijs iunxifTeCupido^
Quos telis etiam l^fit &C ipfe fuis. Sepius exorti cum feditione tumultus,
Dum flicibus fuperos , dum petit igne deas. lupiter hin c puerum pharetra fpoHauit &C ahs,
Etiuftapepuhtmoxrationepolo:, Debuitaruapaterlicgratarelniquere primus>
Lucifere coelofic quoquepulfus erat. Nam nihil immundumffacri quod plurima hbri Yerba docentj foelix yrhs retinere valet.
IVPFITER PALIADEU PARIT.
OsiuJIiparturict/apiemiam,ryouerh.io-d*
I Vpiter in cerebro grauidus geftafle refertur
Foetum:,morequidem(fimodo vera)nouo. Edere cum puerum non poflet^Mulciber illi
Ignipotens lato diflecat enfe caput. Pallida (ic peperit Sophiam: Sapicntia namque
Non ex carne fluitjmens preciofa parit. In cerebro rcfidet nam trinapotentia mentis,
Qua trino fimiles dicimur efle Deo. Sunt quibus ingenium vena tam paupere man^t,
Suicitet vtlonga vis nifimagna die. Excuticnda quibus Sophia efl:^ namque ora diferta Defunt,vtfad:ummonfi;ratimagoIoui.
B
PROHOTHIVS IN CKVCIH SVSFU^SVS,
|
'- _'~ |
|
|
~-~^ I^ |
m |
|
rO£=£=: |
T? |
|
^=^-^~^ |
^ |
|
te |
/3» rei[Ufe mortmrequiefceyeftc memorUm eiuSi&confoim iUum in exitu/pmtusfuh Ecclejiaji. sS.c,
Dllaniat crebro pendentls ab arbore morfu, Nuclaceler,magniIouisaleSjCordaProraothei. Hac fpecie, miferos nunquam cruciare, monemur. Sed dare cum tlandis potius medicamina verbis; ■ Hoc etenim pietas, iubet hocnatura Jongntis, Hocprseceptadocent.Namquicuraueritigros Atque laboranticomitemfeiunxerit:ille ' Intercoclicolasmcmorabilcnomenhabebit,
'■■'..••-■ "^^ .'./•' j
' r^T rW •^'' i'-'
■••' "'■•"" "■'(- ■ ^- •• ^ •■
-I
B U
INriPM VT AlTEgl NOC£iT,N£C SlBl PARCIT. 6
VitA car mum/amtas cordis>putyedo ojpum Imidta, Prouerh, 24.^,
IVpiterexcelfo dimificab ^ethere Phoebnm, Viii^inibus fer at vt iiuncia grata malis. tycilicctvtqaxcunqne velintfibirnunerapofcant> Alteradumcerte muneraduplaferat.
i.
Necmorapriuaricupitvno.lumrieliuens Inuid a, vt focia: lutnenj^^i^mquecadat.
Inuidus^alteriuspiqguefcitrebusfi^emptis. V tque alijs^nocc^t^amna daf ipfe fibi.
|
.-- ^; • •C; ]■ ,r'.-. -. " ''"' . ''■^■'yr: ..: .V*r' '■::■ |
||
|
■;. •?*^4|i^ .• •;•. •?f^;Vv, - |
■ .. . ':} '. V-: i |
|
|
■ ■ . ■ •jf.Tfc.^^ri», i / . . •-■•^^':"j%. ■ |
V:* :./''?.7'->'' |
jiV» G^U IS NO CT. ATT, 7
K9»Jemelefi,neque l^fSimmfff efiJeA vtrume^ue vocdtur.
Brem dies hotninisjknt nHmerm menjium eius Mpud feefi , eoft" fiituijlt terminos eius,qui^rdteriri non ^otsserunt,IobM,M,
Eft mulicr facie collo tenu9,alta columna Terminuseft reliquumcorporis ,atq^hpis. Hunc videt aftripotens auerfa fronte > iubetque
Cedat vt e campo y praebeat atquelocum. Cui fidens animi conftanter terminus inquit:
Cedo deo nuUimil monet ipfe tridens Confiftefixus^necnonimmobilisvfque,
Nec prece;, nec precio, nec moueorque nimis.
VliJDlCTA DEORVM TARDA,
Detis nonfaciet vlndiciam ehBorumftiorum chmanmm adfe die ac ne^ieydT^patientiamhabehitmillis. Luca is.a.
QVid mola quam nullus vcntus rotat? ipfa Deoru Effigies quidam qusBfo notalTe velit? Fulmina rar aiacit Diuum pater atque hominurex, Ira dei Lento repit,adeftque, gradu.
Co mpenfat tamen ipfa moram punitio^tardam ,
Supplicij iuftaduplicitatefui. Carceribus ruptis tandem patientia Lxfa
Fit f uror &C iuft um nefcit habere modum.
BERBAKVH VIRTVS.
Ne^uehcrhay nequemda^mafan.imteos , /edtms Domine jermOyiYAijanat omnia, Sapient:i(f,L
T\um quxric Medicus facras Epidaarius herb:]5.
Frondecoronatuiii luucnem confpcxicinimis Vallibus.illepecusperdeuiapadoragcbat: EtfterncbathumiBafilifcuniniarteiccundo. AccedenspropiLis Mcdicusjdcfrondccoronam Obcmnitprecibus,rurfasBa(ilicasadaima:, Eti1ouabcilaruic,Iuuenemqueoccidit inermem-,, Tum medicus^lacec his virciis fub frondibus^inquit, Ec parac exrtindi paftoris inungere corpus HGcferco,mirum,Iuuenis vitahbusauris VefciturjScvicaruffusfuafuneramucat. Hisherbiscribuitdiuinapotcnciavires. V t poffinc homini morbos auferre , falucem Reddere^lanQ^uores^&noxiatolIerevicas.
C ij
Dl BACCHO ET PMCASO^
1$^
Nunqffidp 9fpm de/eren vlmm meum , e^uodUtifica^ Deum & homines. J[UiUc*9t
SCire cupis , quare Bacchus dcpingitur alis? Pegalus &C velox cur fibi iundus equus? Huius origo patet ratio eft notiffima tantutn
Hicfubfcriptalegescarminarcertuscris. Vuas cum Baccho popukis deferret Amycla:
Dicebat aias candide Bacche gcras, Bacche geras alas,hcdera &C tua tempora cingat>
Gorgoneufquecomesfittibi femper equus. Bacchus enim pr^ftat multo cum fanguine vircs>
Ipfe colore fuo triftia corda fouet. Infuper & terrisattollitadardua mentes,
Confortat neruos^ingeniumque iuuat.
^ACIS TRVCTrS,
w
x^cqniefce igitnr ei ^ ^hahetopacem , &perh£e hahctisfiu^m o^timosjob. 22 .d.
A
Vrca fub tcrris fixit fua limina Plutus lllic auracos montes , &C mille gubernat DiuitiiE cumulos atque aurea munera milic. Sub pedibus calcata iacet BcUona , cruoris Sempcr aman^, furiofa rapax, & caufa tumultus. Candida pax dextra P lutum trahit atque liniftraj Ijyena manu feruat variarum cornua rerum. Qmniaproucniuntlargotum denique fluxu Cum pnx belligero fuperato Marce triumphat Fo^erafedvcra'defcendunt Pacis abillo Qui prius iratum placuit Numen , idcmquc Etgciius humfaiUniconcordipaccligauit.
lABOK riNCIT OMNlil IMPROBVS»
u
Bedti omnes qui timent Domimm, cfui amhuUnt in vijs eius, La-^ bores manuum tuarum ^uia manducabii beatus es ^ bene tibi erit, VfaL 127 *•
VEloccm fcqtiitur ceruumdiftynna Diana: L air.icuiquc canum tolliturvfque polum, Hancamor iniequicuriaculans,neqj Ca;diturvIlo
Vulncre^lcdfrullramiirafasittavolat. - * ^ .
Sineiciscaulamjaborhancdefendit, Amoris
Telarepercuditjfuftinuitquedolos.
QuiK^uis es ergo volens^fuperare Cupidinisarcus,
Cec!itamoriebus,resagetutuseris:
D
DE JdORTE ET Cl^riDIKE,
Stffendium^eccAHmors^Roma. 4. d»
STertcbatfomno morsMunfta Cupidinc fecum, Mcrspharctramjblandustclagerebatamor. Altcr& alterius maleprouida fpicuiafumpfit,
Mors auratatenet, ferreatelapuer. Indefenex quem iam decuitrequielcere luxu.
Ecceamat, & capitifloreafertaparat. At ptier infolito pueri quia ta£tus ab arcu ,Deficit:,uifeliX;,ac Acherontapetit:
D
uours.
H
Mores homimm mendaciumfineho^iore :& canfulpoilloruns^ cum t^ftsjineintermtjiiom, £GcleJixfi.2 o,^.
DVlce melos refonant cithara?, curifc|ue relidis Sacrificant geniojdyque de^qiie iimul j5Eneadum genitrix numeros bene faltat in aptos,
Exaltata manus floreacerta gerit. Totacohorsdiuumchoreasvno ordinelaudant;
La:titiaquelcueseugetriumphecaniint:
Ne(cioquidfolusvoluitreprehendere Momus:
Sandahum VeneriscIamitatefTeloquax.
SINE CERERE ET BACCHO FRICIET VENVS.
J/
S4j?km cor & intelligihile ahftirehitfeapeccatis (^ in operihm (»Jim<gfucceJJifihahehit,Eccl€jiapct.s d^
Dlccitera^a Venus focioque Cnpidincquare Calfacis ipfa pedes, calfacis ipfa manus ? Anquia nonprxfenstibiftatfacundus lacchus?
Non etiam coram eft puluerulenta Cercs? Sobrietas vbi regnat, ibi ciamnofa voluptas
A Iget &C in Curios pra:Iia nuUa mouet. EbrietASvbicunquepotens., &C copiarep-nat, Materadukenjbellanefandaciet,
DE PRIAPO ET VtNEFICIS,
l4
Becendawpis^ ^ confundamm ihi lingucim eorum , vtnoH' Audiat vnu](^uiJc^Hc vocemfroKimtJuK GeneJ\n,
Llmina dum refcrat Poftic^ fortc Priapus: Horrendumcxtvemo protulitorefonum. Sicpollquam Magicxproculaudiuercrecludi
V cftibulum, celeri ter^a dedere f u^x. Nec prior extremam, remorata nec illa priorem
Alyciunt,quicquidcarminadira,iuuat Nosmonethoc^iiquidfacimus, cuifatarepugnac
Protinus ira dei deprimet illud opus. SiceuerfaiaccntBabylonis tectapotentis,
SictumidaMemrothfaclafuperba viri. Sic enimreferuntdodorum fcripta, Voluntaj
Coeptibus humanis eft inimica Dei.
UARSt SVARTJli ^T riCTOniA,
f7
OominudomniumeSiHec efl qui rejjtat MaieJ^ati tUA, Hejt. /y.
EX auro Tyri Phoebi ftatucre figuram MartemcompedibusSpartatenere folet» Pidaque pcrpulchre Vidoria ftabat Athen is,
Sed pennas humcris non tuht illa fuis. Omnialicfuperumdiuinonuminefiunt:
Quxque Deusftatuit verterenemo potcft Fabula fignificat fi rem dilexeris vllam
Nummecontempto,Numinavanacolis. Diuerfisfcripturalocis quodmonftrat, &:illud
"^/Ethereus vero fpiritus ore docec.
£ »j
DE SlNCERA CJUKITATK.
4i
Deud Charitas efl, ^ qtti manetin charit/ite , in De§
TRes cernis Charitcs,pofitas finc veftc puellas, Qux celebrcs magnis vatibus cfTe folent. Quarum primatenetprasclarum Aglanianomcn,
Quod notat eximia nobilitate nitens. Cafta Thalia fequens nomen,quo rite notatur
Candidus aetatis flos ineuntisjiabet. Euphrolinepoftremafuit vocitata^petendas
Eft ea lcCtiti^ nam finefineparens. Pidoreaspofuitnudas,fimulationamque
FuoUs & inuifus debet abefle dolus. Quodque fimulloci^iundlis amplexibus aflent.
Tertia quod tergumpraebeat, ora dua^: Foedus amicitix docet hoc feruare , fodali
Scu fortuna fauens^feu fit iniqua tua
DE BSNlFICilS.
19
B<nefictntU Atttem dr communionis noUte ohliuifcu taliht* €n:m hoJhJs^nmerttHr De^Mehr x ,i} , c.
SA cra fuit Roma: vaftis innixacolumnis iEdesquapopuli trescolueredeas. Infignita fuit benefadi nomine prima, Muncra lufcipiens altera dida fuit. Grataque mens poftrema ftetit: nil pulchrius illat
Vt nihil ingrata foedius efle poteft. At velutintad:asfunt ha:caftasque puellas,
Perpetuo purus fic retinendif^ amor. Vtque carent rugis^ vt funt florentibus annis, Vultibus 8ila:tis, vtquoqueveftc carcnf Sic amor &C vigeat, fic dandum fronte ferena,
Sic careat fuco, fic fine labe micet. His quoniam fiunt contraria, pefte famcquc Et longa hoftili casdimur enfc die.
SAPlEiJTlAM. AV AKIT lA Kt D aLV^ . DECm VH T. ^
£r»mnx/ectdi&decepnodimtiarum, AUrc 4c.
A
H fccliis indignuni tibi qiiis perdcda Minerua Iniidiasltruxit.blandaqueveibadedit? Solafapis vercnunquamnon prouidavirtus
lam lcio decepit cauta <p''?^ctpyC{>,». Stulta fr.mes aun^ mala fraus^ &c fidio duplex
P erleue te cp.ptam rere Mmerua tcnent. Quifquises crgocauereginapecuniavincat,
IUa deos fallit;, fallit &:illa viros.
VORTVTUJE ^ATV^JL,
21
Cadent a htere tm m:tte , cf ^ccsm miUial dcxtrls tmaltS' atitem rton appro^incj^tiabit. P/al. ^o.b^
Eft volacris nomen paradifi fumit ab horco, Semper ngic ventos, &C fercur in acra pennis Huic ecenim Nacura pedes inimica negauic. SicincercajIcuis,vaga,lubrica,mobilis,acque Inconftans Forcunalocononhasreteodem> Semper 8>C ambigua dubiaqueinfedemoracur, Propcereaillius Smyrnaspofuere Coloni Truncatis pedibus ftacuam^quod fifterefirmo Se nequeac greflu, medias dixere per auras InftarauiSidepida^celerFortunavolabis,
IF ij
lAfTERTAS TOJLTy^AE VlCTRlX^
2Z
2^mauferet k iusioocHlosfuos, ^ftftierintincAUnU^& 'umcimtt^rfumhnsfau^ertAtis. lob*s 6. b^
HErcaleocxaltanstortunx funefiniftram P auperie? retinet, fub pedibufquc premit.
Sub fapience i acet fors,quamuis paupere vi(3:a, Nul!ac|ueforcunxteIavereturinops.
Viribusinferiorforcunaeftpaupere.pauper ForcunasnefcicfuccubuifTe dolis.
Sic modo vefticus membris^vidufque caducis, 5ecuruspaupernode,diequecanit.
J?E ATJIAUTA IT MEGAREIO,
23
Ne/chls , quod tjqul infiaiio cunnnt , emnes qtii^-rn InJl^dU cununtifed vnm accipit brauiumh. Conntio g.
CVifLib^hxcrupcrabateqiios Atalantaftigaces, Quxnecdandaviro, nec redimendafait. VicloreJedvidadatar.fLiperataluuentus
Debebat Wbitas Mortis obire vices. Du mque pcdum certat curfu, Megarcius heros:
Aftutus per agros aurea poma iacit. DeclinanscurfuS:,aurumquevolubiletol!ens> Imprudens luuenis vidapuella dolo ell.
JDE TIBERW JBT Z>^rPjERE.
^4-
I{ec accipies muvera,qu£ etiam excecantprudcntes , & fuhmrtunt verha, mJiorum.Exeduna.ss*
FVncra pofl: Patris cum fortc Tyberius eflet Ca^far tedla petens,fcabic varijfque rcplctum Hulceribus quendam vidit, feruoque,milertu$ Has abigas mifero mufcas aitrille repente lufrafacitdominirmufcaspuIfurusabiUo: Tum mifer^ab ftineas inquitjharc turba quiefcat, Qua^fiforteabcat,nofl:roquasfangulnedudum Iamtumetjaccedetfubitonouacopia,rurfus Et ieiuna cohors, noftri quas fanguinis omne Quod rcfliat rapiet, magis atqueinfefta nocebit. Sic ludex opibus qui fcrinia mulca repleuit. Non facile ille dato violabit munere leges, Sed nouus,argenti cupidus, fitibundus &; auri. Si veniat ludex: leges corrumpere paruum Indicat efle nefas^ modo rnuneralarga ferantur.
PIJETjiTlS Zr IMflBTArn ZXUMVLrM. z%
funtimorumpetAtesmnciefuerunt.SAp, i^ A.Ecclefiiifi.^^-i^*
PEr medios hoftes patrice portauit ab ignc ' i^ncashumcrisdulceparentisonus. Afcaniumquefuumextento quafipolliceduxit^
Indc virum fanclum gloria magna manet. Non puduittcmatcrnas aperire Latebras,
(Horrefcorercrens) f^nguinolenteNero, Luftrarilquelocumquofis formatusinaluo,
Hincque tuum nomen dedecus vfque manet. laipius hicmatri vitamque animamque percmir,
Quam pius & natOjlcruat &C ille patri.
G ij
enNriLivM cabavera lafrea se- £i
feliebaniur. ^
xJ^.frlh^^ efl npmen ^enum, quam vKguentapretio/a ^ die^ mor- tu dic natiu itatts.EccleJiaJies. 7.
DEfundi Gentcsredivnebanttemporalauro, Cuni vellent gelido condere mcmbra folo. Tunc Adrianus^ait.C^farmihidicitecaufas,
C ur capu t excindi laurea ferta premant. Rcddidit ifta Bias, quia nunc moerore carentes,
Preffuras mundi deferuerc graues, Quod fi turba fuos vitali lumine cafTos
Ethnicajfun^realetarecondathumo: Qui tamen immitis Plutonis regna fubibant
Protinus^&quibuscftianuaclaufapoli. Curnos Chrifticolxfunusploramus amici,
Qui loca pro terris iam mcliora tenet? Nos.-quibus eft Chrifti promifta potentis imago
Et datur a:thcreas lcanderepolTc domos.
\
KyfMoR DUCOKI NESCirSf t^
TiriUter Age^ dr confertnur cor ttiumj &fufiine Dominum^ Pfdm 2$^ d.
NVnqaamconucniuntjnccmvnafedemoratur Maieft-is&amor.Sardanapalusamat. Sardanapalus amat , grauiratemque exuic omnem,
P enla m eretricu m captus amore trahit. Turba puellarum ftipans, heroica fa6la Dedocet^&C fulis fuadet adeife fuis. EfTe yclis igicur rigidi feruator honefti, Tc trahat in naffam ne quapuella cauCa
j>M fixiiLQ tr rjyjio jek^^.
23
quAmfccit, Pfalm.f.
ILle opifex Taurum defculpferat a^re Perillus Audlorinocuitfedtamenilkidopus. Hunc etenim Siculb tertur donafle Tyranno,
Ingenio cupiens pr^mia digna (uo. Afpice dixit opus Jatus eft adapcrtile tauri,
Quo reus in flammas prxcipitandus erit. Non hommi^ poterit iactare ad (idera voces
Si geniat aut clamet vox erit iUa bouis. TumPhalaris,meliusquomuneremunerapenfem,
Ipfe tuum pr^fens imbue dixi t opus. Protinusuiuentor Tauricarbonibus vftus,
Mugitus gemino reddidit ore bouis.
H
J^ORMIDO LM0R7IS.
^^
Csr meu^^ conturbatutn efiin me ^ ^formiid mortk c€CiditJuperme, P/alm. J^.
DVlcibus accumtyens menfe.dapibiifqj mcroqj A bfti net, atque cibos fumere porfe negat. Rex hommem inuitat fruftra: nam pendulus enils
Impedit: mque caput ne ruat vfque timct. Tam vehemens mortis timoreft,vrgentepericIo,
Rebus in aduerlis , omnis orexis abit. Aurea fceptra,potens folum^diademaq^ regura, ,QuasplacuerepriuS:,di(plicuiflefolent.
SVFERBIM NOTA.
I*
Nec eUueturcer eiminfuperhiamfttpeyfrAtresfuos , n^que decli- net ifipartemdextram velfmijtram. Deutero, ly.
REx crat cccc potcns &C trina prolc decorus: Dodus vt in fcriptis Seneca noftcr habet. Hic tres propofuit volucrcs ex ordine nacis,
Exquibusipfevnam carperequemqueiuber. Maximus ex illis aquilam cepifTefuperbam Dicitur: accipitrem f^uus 6c alcer amat. Vulgarem mihimus turdum capiebat, &C vltro Huic regale dedit rex diadema fuum.
ABTAS FMRREA.
i'
^kHnqtte ergo votuerity amkm effe feculi huiis^:s immicfi^s Dei conflttmtur.Ucob.^.b.
PLiito fedet,patmcitq5tenct rex fceptra bidcntemv Sxcula confurgunt ferrea, fraufquc potens* A rmati currunt homines noua bella ciente?, Mars furit,incenfamgeftatinorbe faccm.
NuUaprobispaxeftjCacodemonesomniaturbant: TuibantTelegoni^Gorgonesatqueferx
Exultat a nobis amor, Sc reuerentia legum, Tcrra^ue dat nuUumfafquepioquelocum,
COEN A PITHJGOR/CA.
j^
St erat Toannes veftittis pilii cameti , ^ locufias^mclfiU Hcfireed^hAt, Uiiarc, i,a.
PYchagoram celebrem Samia: telluris alumnum Dclitys fpretib fobria menfa iuuat. Non oneranc menfam carneS;,non vina fuperba,
Vnda (itim fedat, panis 6c herba famem. A h pudeac nolmet nollri qui nomen ab ipfo
AccipimusChrifl:o,Chrifticola:quefumus. Tcmpora Panthoid^funt parca;, &c fobria, valde, Ebrietas noftro temporc regnat iners.
^ATrENTlA SOCRATIS:
B
InpAtieKtiaveflrapofftdebitisammiiSzfeJlras. Luca, t%\
QVanta viri qiion-dam fucrit patientia doQii Socratis, hocledocarminedodluseris, Vxores habuifle duas narraturinepras,
Lumme La:fapnorlippafecundaftiit. A quibus ille modis Ixpc eft tra£J:atus iniquis,
Verberath^cpugnis,trudit&illapcde. Exilienf que domum mifere eft confperfus vrina,
Alflidu varijs &C finc fine malis. Egrcgieque iocummadidustunc addiditiftum,
Pofl tonitru, dicens, nimbus adeffefolet. Vtquc f oret duris virtus cxercita rebus, Has vohiit ftudio lemper haberc fibi.
LAERriVS IN VirA DIOCENIS.
S4
Omne denum optmttmy & omne donumperfe^umt defurfum eftide/cendem apAtre luminHm, Ucob,i^€^
Dlfcipultis fedet in mcdijs clariffimus aitc Cecropius.morumdans documenta Plato. Diogenes bipedem nudato corporc o;alIurn
Ollentatjreferens: Ecce Platonis homb. " - Nemo fapit femper, nemo perfedus inarte
Qualibet^in multis errat dC ipfe P lato, Ipfe eciamquandoque bonus dormitat Homcrus: Paruus &: indo6lo quolibct error ineft.
HOAfO ^RBOR INrBRSA.
SS
t>mnUenm arhr qud nonfacitfruBttm hcnnm excidetur&inignemmittetur. CMathei ^,€.
QVid fibi vuk qucrc' fpatiantibus vndic^ ramij> Diflociata viri qua: gerit effigiem? Arbor homo verla efl:,pcdibus intentibus alte^
Efl^ue caput radix,inquit Ariftotelcs Si bona lit radix, frudus dabit arbor opimos^
Sincareatfuceo, niluc,parumue,feret. Mcntis & humanaeiifitfapicntiaradix.
Monbus orba malis^plcna bonifcjuc vigcCv
SAI'IENS tAKYQ CONrMNTrS nriT. ff
Nsr, enim ha hemiis hh manentem €iuttAtem : fedfHturam mcj^uirimui. Hehra - 1 j . f»
Vlta qaod ha:c Hominis tam fit breuis,atquc ca- duca: Nonvulc Dioeenesa^dificaredomum. Vas domus eft, in qua fapiens fua gaudia fentit,
Concenculquefiiis,regianiillapetit. ^mathioqueduci quxrenti qualia vellet Muiiera.refponfum hbera hngua dedit: CordevelimtotoRexauguiliflimefolem Nc mibi furripias, quem tribuifle nequis-
X
J>ir£S SVA SORTB CONTENTrS,, j^
Bftautem quaftm magnHspetas cumfuffcientit^. I. Timpth^e^
Dlogenes cui pcra penuSjCui doVia fedes, Diuicias cocai ducere more lolec: Confpiciens claro puerum de tonce bibenceni
Excauicate manustaliadicl:a dcdic: Gurecrononfanusmiieris mecorqueo curis?
FictiHs &C va(is cur onus ipfe fero ? Abiecitque rtacim, ciathum quem ferre folebat, Prxbuic&Ipocum concauafoiice maiius.
K i^
^I SrTiX HOMINES.
yeruntamen vniuerfa vamtas:emnuhom$. Vfa.lm.3i-
INforafe confertaccenfo liiminemordax Diogenes^ mcdiiim fole tencntepolum, Obfl:upuercomnes^&:c]ua:fitcaufarogarunt,
Ad quos continuo talia di6i:a dedit; Qua!rohomines:dicuntilli,quosqu^ritadefIe:
Nonjaitrhoc etenim vita ferina negat. Isrationefuosadtus vitamque gubernat, Qui verax hominis nomcn babere cupit.
V iViriARVM CO NTBMTVS.
3^
tjiiclm eft modicmn iuflo '.fuper diuitfaipetcatomm
HAg Sophkt cupidas monftratur imagine:Cra- tes:,
Quibonafortunas temncrevanadocet. Pra^dia cum denfis vt vcndidit omnia fyluis,'
In malfam nitmmos iulfit abire fuos. In mare proiecit^ facSis h^c addidit ore:
Teperdam mehus quam fine fineprcmas. HiEcmoueant exemplatuos mammonafequacesi*
Immemores quidnos paginafacra docet* IncidetincalfesaftutiDasmonis, inquit,
Quimododiuitijs nodtediequevacant. Addequodadmanes hosgratapccunia ducat^
Eft tamen ha:G ftygio non crucianda lacu. Haic igitur ne corda deo fubmittite vano>
Veriaftpoflldeatfpiritus illa Dei.
.r/iSro SOBRTE VTMNDrM^
4,0
'\yfttcndite autemvohis , nefortegrAUentjircordA^veJlm incrafuU ^ ebnetate^Lucaa i.g.
TRcsvitisprofercvuas, triapoculamcnfa; , Si circunfpicias, appofita efle vides. Mutatribusvicibusdocet h^c pidurabibcndum:
Scilicctvtfedcntpoculaprimafitim. A]terarancorcmcrudodepe£lorepellant> Firmavaletudoquotuamembra bect. Tcrtia fed mifcc tibi pocula,propter amicos, In tcr quos mancant gordia vincla decct»
SPHINX*
41
Hemo sttapfios egreditur ^ con^teritur, ^fitgit velut njmvrA&nmic^uxm 1» eooicinftAtupermAnct. lob, /4, tt^
CAlli Ja Sphiiix cuiiis longus pars vltima ferpes, ^theream facies indicat eflc deam. Proponitmultis latebrolum;^nigma, necatquc
Qui tenebf as ca:cas lohiere polTe negant. Quod monflrum quadrupes mane eft titanc mi- cante. Solc bipes mcdio;, vefpere ftantetripes? Vir quadrupefquc, bipefque, tripefquej eft vnus &C idem, ..
PecfVorisa^therei quemdeditefle Deus. Repithumiparuusmanibuspedibufque puellus,
Ingredituriuuenisfortisadarmabipcs. Confirmat baculo tardi veftigia greflus, Decrepitum cum iam tarda (enc6ca vehit.
Lij
riV AIIMNA VmA LTNCES IX K0'
42
^uidautem videsfe^ucam in ocHlojr^tris tm: & tra hefft in§6Hlg tU9 no» vidfStLMathei .7 . a.
Q Vifquis cs abftineas alienos carpere more?,
L.y nccus e contra crimina fcri be tua. Quam geris in dorfo vacuaeft cur mantica? quare,
Quam gcris an te tibi zoile pera tumct? Hoceilquodfpedes oculisraale lippusinun6li$
( Ah nimium vecors) faita philaute tua. Alteriufquemaiosmoresfpeculerisacutim;
Hofque nocctnimiafedulitate manus.
GALLORrM HSJftCriES,
H
Silinguk hommum loquar^angel&rnm, chAntdtem nutemnoH haheAm faciiisjtimvdut £sfona,ns : atitcymhalum t irmiens, i.Cormth.ij^
OGmion H«rculeo referunc hunc nominc di- dum, CuiuslinOTafuitchordisreli2:atafoIutis. Ec iuiiiil aurata, laxe pedentCjCathena, Ingcns qua populus connexus reftibus, ibat. Nonfecuseloquium GaUilatialefigurant, Cum tapit huc liomines^cohcordifuneligato^, Vt prwXccpta Dei cupiant audire libenter. Qua:dummundaserit, nunquamperitura mane- bunt.
TARS ftSSlMA BT OPTIMA» lINQrA. ^
xMors (^ vitA,in manu lingtt£: qt$i diligunt eim^ comcitntfru6iu4eiiu^ Prouerb, i A
s
Cire volens rex^gypti,qua: peflima qiic^quc Optirnapars Bmtum milcrateccc Bix, Prorinuserecl:am(fame(icreditur)illi
Egregia linguam, tum rjitionededit. Hac laudes canimus iuperos, folamur &C ^gros,
Hac animos, dubijs confiliumquc damus Protegit h^cc etiam fpecie mendacia veri ,
Protegith.xc fontes,innocuofquepremit. linpius hac etiamfcurriliamultaprofatur.
NectuTietinfummumdicereprobra Deum*
1"^ M
C^ AyDIZNDVM VELOCES , TARDI AD 4j
Bomtnis efi ammampr^fpAydrc, (jrDojnmigHhernAre
lin^nam, Pr&uerh.i6^
D
0(fium ledlor habes hic e regione Solonera QuiHngLiatiilapiensampLicat enfcluam. Illiushanccaufamfcrturrcripliileroi^atus:
(OrcetenimvctuitHnguarefecVa loqui) Sicpius audiui mulcis nocuiiFe loquelam;
NecviciocuiquamfetacuifTcfuit. Vcque loquax fileas duplici munimine dentcs
Vallauitmiraprouidusarte Deus. Sic quicunque poteft hnguam frcnarc volucrem,
A multis animam liberat ifte mahs.
M ij
EMFraKIS: irSTlSSJMl EXEMPLVM. 4^
,^i ahfcenditfrHmenta mdcdiceturmpopulis.hencdi&w Autemfn^er caput vendentium. Proucrh^ 11 ^
y
Preflferat ecce Rhodiim permagnapcnuriareru Dirac]uemultorum clauferatora fames. Cumfubitoadueniunt treslatapcr xquora naucs>
lllarum tritico quxque referta fuit. Nauta llatim^ poftquamlsetuspede littorapreffit,
Ciuibus hasc mifcris nuncia l^ta tuUt. N e nimiUm dixit^ciues, pro mercibus iftis
Soluite, mox plures adfore dico rates. Quifquis es hancetiam>nautamonitorebeato>
luftitiam curarebusadefle tuis. Pro vero paleas tritico ne diftrahe duro ,
Tcmpore, nec claudas horrea plena,famis. Sicmanifeftatibibenedi6lio,credetonantis
Defuper adueniens quxque petenda dabit ,.
fVDicirM (jissMORjrr DioNrM. 47
BcMti e^ui cufiodiunt iudicium , d^faciuM iufiittAm in omnitempore, rfa.lm. i^.
TRcshaibuitqmdam, pfscGkroftemmatc, Na- tos, Exquibusvnuserat thalamononccrtus codcm, Vixpaterintcnuesmoribundusabiueratauras: Eccc parant lites pucri, quis iure reUd:as Vfurparctopcs^&amicasmuncraSortis. Continuoludcx defundtimembra parcntis A rboris affixit trunco: qui peclora tanget, Inquitjhabebitopcs, illipatrimoniacedenC. lamque duo primi genitoris vifcera telis Traijciunt, minimus nullaratione volebat Lasdere membra Patris, potius fed linquere vitaitl, Hunc pietas natum teftata eft effe parentis. Nam viresfuperat Natura potentior omnes.
6SCVLVA1 TESSIMVM MAtRJS.
4S
^idHigitfilium.AJftdtiatilliflageUa.vtUtetur tn nouijftmo/uo^ Ecdefiafi. 3 o .
CErnitidiiciuuenejmanib^poftterga reuindis Ad crucis inuife triftia fata rapi. Ille priuspauid^matri,qnraTitriftefubiret
Supplicium.cupiensofcula charadare. Dentibusipfcfuismultocumfanguine nafum
Deripuitmatris(resmemoranda) fua^. Non tcmerehoc^ dixit:,f:acio,nammaximapocnx
Etmifcriinteritusharcmihicaufafuit. Nonigiturnimiumnatislaxateparentes
Froena, nec impunes fadamahgnaferantr
N
HERCrLMS ELECir riRtrTlS CdLLEM. ^%.
Spati&fa vU effqua dttcit adperditionem. ^ arfrs vi^ ejl^^oidficitadvitam^ LMatheiy. b^
DVmiacctScdulci rcparatfua corpora fomno Subpicca agiiitencns Amphytrioniades Ecccduas Diuasdextrakuaqucvidebat: Vna fuit Virtus, altera blanda Venus. Diflicilesaditusoftcndens vcrtice inalto
Defeflis rcquiem mandat habere dea. Mollc iter oftendit fallax Venus, vltima meta Prxcipitans captos, per fera faxa trahit.
Nij
^O SEJldBL EST rMBVTA RECENS SER- 5#
x^dolefcem iuxU vumfiam,etiam mmfemerify non-recedetabea. Vrotierb. 21*
QValiacunqiie noux teft^ infunctuntiirjeorutn Temponbus multis;,huic i||pianebit odor. Sic homini quidquidprimoinfpiraturabasuo,
Vtpatct,hocctiamcuruafene£batenct. Hac ratione, pij natos miplete parentes
Artibus ingenuis^moribus atque bonis. Mens etenim pueri rafx ell asquanda tubelltC Artifices in qua fculpere quiEque valent. Has vero tabulas viz'\s depingercj, magnuni
Eflencfas Chrifti verbafacratadocent. Quirquis ait^, puerum teneris offenderit annis ^ Huncmeiius rapidimergeret vndamans.
FOBMmA MELLIC0S4.
(JiiHUerentfortem quis inuemetffroml, & de vltimis finihu6fretiumeiu4, Vrouerh.^u
QVam celebrat totus formofa Semiramis orbis^ Foeminea geftat martia tela manu. Audens prima truci uentare pericula belli , Fecerat vtquondam Penthefilxa, furit. A gmen agens peditum Babilonem ccepit opimam
Quas hierat regi non bene fida fuo. Ergo qui cupitis fine bel lo viuere diro Oppida; principibus fida manete viris»
DE CTRO RBGB rER^ARfM.
r«
CunBUcliehuspf^mpmfuperlfit, gf numerm
mmrum imcrtui efitjirAnmdMciui, lol i > , c.
HOflie folct vido, miferanda in c^dc:, cmore Purpureo , madidam rcdderc Cyrus humu. Huic animofa tamen mulier ( res digna rclatu)
Permagna refecaas Dexteritate caput. Sanguinis hoc proprij rubras intinxit in vndas,
Infuper h^c fadis addidit ore fuis; Nunc bibcj nunc truncus proprio fatiare cruore,
Qui nunqaam potcras fanguinis efle fatur. Scihcet hic duris folet exitus eire Tyrannis.
Hacinclementesmorteperirefolcnt.
O
KAVrs IN PECOKA MVrAmVK,
51
%^o[Uie funiu/s dttlciomfuTTt : (^fanisahfcondttai fuAuior. Proucrh.p.
NOtaveneficijsCirceeft,qu^vocecanora Decepit multos callida fepe viros. Huius adaruafuitventisimpulfus Vlyffes Sitmodo Nafonisverfibusvllafides: ObrLruit hicaurescera, maloqueligatum
Ad fe non potuit vertere dulce melos. Pacifer huic etiam florem Cyllenius albSm (Moly vocanty)contradiravenenadedit, Protinus at focij petierunthttora Circes
Deqae manu capiunt pocula fa^ua dcaj, EccelLipi(ubitofiuntvrfiquecancfque Prudentefqueprius, nunc rationecarenc.
O ii
ZXLMTLVU CASTirATlS-
S4
€mUjupergrati4m mulierfm^ia, ^pudorata, Mccle[iaft^ /(f.
HAc tibi Penelope monflratiir imagine> \eQ:ov, Fida fuo remanens non fine laude vifo. Namque vir illius denis licet abf uit annis ,
Ec fucrit multis fxpepetita viris : lUa tamen ftatuens vitam feruare pudicam
llluditmiracalliditate Procos. Telamihidixitfidotexenda marito,
Hac fada;, fiet copia cuique mei. Ca^pitopus, quicquidftudiofelucediurna
Fecerat^ id nodtu foluerat, ante diem, Callida fic opus hoc multos protaxit in annos
Ad patrios donec vir redit ecce lares. Intep-ra fic manfit didi non immemor huius •
Nuptapudicaquidemfolacubarepoteft.
DE riRIDI IVrENIS IMACINE,
9S
com^rohatur. Proi^erh. i/,c.
ROmx ereda fuft luuenis florcntisimago Veftimenta ferens viridi depicSta colore.
Nomenamicitircreferensiqunsfempereundem Inuariata fuum nouit retinere vigorem. Fronte tcnebat Hyems,i£ftafque notantia veros -A duerfis fimul &C Ixtis in rebus amicos. Inmedio hxcduo verba procul propc pedusha-
bebat^ Quo fimul abfentis notat &C prcefentis amorcm. Quod Mors^ Vita^ftetit veftis > fub margine fcripta:
Signantamicitiamnunquamfuccumberemorti, Verumperpetuumvitxferuaretenorem. Tempore quifque fuum duro cognofcit amicum*
MXEMPL VM VERl AMORIS.
(Jlfaiorem hac dileciionemnemo habetiVt animamJuAm ^qnat (^uispre amicisfuis, loan. i j .
Slpctiscxcmplumvcrijpieledor^amoris Huc tua, ni pigeat, lumina flede parum. Carceribus Damon mifcr cd inclulus acerbis
E uincSlus geminas ad lua tergamanus. Confcnfu Rcgis patriam remearepctiuit
Difponatreote, rebusvtipfefuis. .:
Ecce fubit Pythiasf quo chaium foluat amicum)
Carceris interea vincula duragrauis. Tempus adefl: lueret pro fido morte fodali
Ducituradmortisi^resmiferandajlocum. Interea Damon rediens, ait, optime ludex,
Hunc dunitte virum me rape, meque neca . Protiniisadmiransludexdimifitvtrumque,
AtqueinterfociostertiuseiTecupit. Vtpatethincccrtemultoeiftpretiofiorauro,
Qui dat in aducrfis rebus amicus opem.
DE lyDIC.IErs ET VMBRA '^SINh S7
Titcitemdlcmm^MitUm-.&lihfratevicppreJfitm: de manu cal»mmatorif, ler emix^ i2,a.
EMpcdocles diim forte R ei defendcre caufam Sulciperet , placido releuantes mcmbra foporc Legiferos vidit, quibus hac eft voce loquutus: Quidcim Afinumnummisconduxitqumq^vjator, Quo limul ac latebras fubijt:, nam lumine pleno Cynthius &C radijs mundum luftrabat aper tis, Gonftitit, ac Afini feflus requieuit in vmbra. Nontamenhocpatitur,dominusrecubarefubilla : Ipfe cupit, fic vmbra duos certare coegit. His tacet Empcdocles.Iudex narrantis ab orc Pendet Scha^cnobisaitordinedicerepergas, :
Nec morafubridens , Afinitibigratior inquit Vm bra fuit, quam caufa rei , cum corpus habercn Somnia quam niifercperithaecrefpublica certe, luftitia: Gum iuVa lilent, qux crimina toUunt.
P ij
riD£LlS AMICI EXRMPLVK
it
Teamemfaclenteeleemojymm, nefciatfimflratua, o[Mfmat dextratua. U^athdi.6^
POftqiiam Archillafuum viditpra:diucs amicu AlTlidum,miferapauperiequepremi: IlIeopibuscupiensfuccurrere,clauferaccius
InpuIuinarijcIam,fuadona,viro. \D uriciam fenfic dcin puluinaris, &C illic
Repperic inclufas pauper amicus opes. Hac eciamracione, iubec nos Chriftus egenis (Glampuca^denoftris ferrelibcnceropem iEtpaccr in cenebris>qui nuncjaic^omaia cernit> Rcftituctmulcoibenorecunclatibi»
. ;^ ^"I^W^V
^DES SACRA V2DBU
Sf
Kdnfeiuyalii'.reddes autem DommifinmenU tua^ Matthdi. $.
PAcificus Rom^ facram Numa condidit xdcmy Qnx fidei templum nominc dida fuir. Hxc conilruda ftetit fublimibus alta coluranis ,.
Forma rotunda^^domus circulus vnus erat. Hicpopuliiurarefolent:,hicf:oedus inibant,
Hic verbis vigait conftabilita fides. Quod Ci prxftiterint gentes , quas numi na C hrifti,,
Numina qux veri non habucre Dei: Qni minus crgo fliam Chriftiqui nominegaudet^ ^^ Deberentpa£tamcontinuare fidcm, ;QAt fuperosinquam,quiconfcia Numina, teftes> , Accipiunt,quandofoedusinirevolunt«
I - \ rv
(MOMji TOHriTVDO TIRMIU
r#
Nonglorieturfortis infortitudinefu^f ^ mnglori^turdiues fH diuittjs, l€remi,9*
Vlfibusiltefuittam magnis Fermius olim, Creditur vttellus vixhabuifTe parerri. Incudi potuit nu<lum fupponere corpus ,
Qua fuper admifitcudere faspe viros. Eft muanda quidem vis maxima corpotis huius ,
Vix natura fagax limite ciaufa tuo : ::Attamen hoc ill i vitio datur^ipfe periclo
Dum fefe nuUa cum ratione dedit. ;Nam quifquis difcrimen amat perdctur in illo:
Vt dodireferunt^nonfinelaude/viri.
Q^
m miiom rontissiMo.
61
Srofter hdc &fer hisfimtlUpA^funt dtgne f$rment4 , &per mHltitHdmm befiiarHm exterminatifHntJapient.vf^
PLunma iLint nobis de forci fcripta Milone, Quam validis quondam viribus eflefolet. Sacpius hic taurum montem geftauit in altum,
Atquenecans pugnodeindc comediteum. 'Sajpius atroci magnaque tyrannide brutis
Infeftus miferis (re patiente ) fuit. Arboris ifte manus rimis immifit vtra fque
In partes cupiens dilaniare duas. At valido palmas compreftit roboretruncus:,
Omnibus dc vindum detinet ecce feris. <^afqueferoxauidapaulo ante reclufitin aluoa
Cogiturhis vidus nunc mifereiTecibus.
'^ -ij
m GARRKLFM.
62
rerc[UApec€atc[uu,^€rh^C(jrtore[uetur, Sapiem^ u. r;.
QVandoquidcm Diuuphrygius fccretarcuelat Tantalus , 6c lingux fr^na tencre nequit: Quarrit aquas in aquis fitibundus,pomaque captat
Qnx fugiun t, poenas garrula lingua luit. Si qua tuas tidei fuerint commilTa tegantur
Scmper, Sc animiagarrulitatecaue. Niniluifle nocet,contra nocet efTe locutum;' Par hieris Diuo^ fi taciturnus cris..
^AM NATrRAM HAZEAKTrOTV OBRm. 6jf
Neinti^eAris vinum qumdoflauefcity cumjplendueritin vitn color eimdngreditur bUndey/ed in nouijfimo mordehit vt coluher, SAp,2y d.
RVflicus vt vitis vinofas proferat vua5 Stercorabrutorum quattuoraddit humoi Qui nimium potat de vitis fruiSlibus Huius,
Armento llmilis redditur, atquc ferae. Primus decipiturfimplex velutagnusj & altes;
Ridicuio geftumultaiocofafacit. Tertius vt porcus coitum fedatur inertemv ^art us in aduerfos more lconis agic
JN HOMINBS IMPmS,
^4
^^$mam Angeluftiis mandauit de te^ vt cuftodiant tein omnthm uijs tuis^P/alm.^o^ e.
IN vada prajcipitant citharoedum turbida nauta:, Sanguineafuperantquiferitateferas. Vefte fibi rapta, vada casrula fulcat Arion, Delphinis cithara: mulcet &: ora fono. Qu a (i t auari hominis non tam mes dira feraru eft,
Quofqueviriiugulant,parcerepifcis amat, Qu.empiaferuatumdignaturdextera Chrifti^ Jnteger^iUxfus/aluus vbique maneL
H
SAMJOK VORrrNATlSSlMVS.
6-^:,
~fri^erlwpt^lt$rmpedetillg$l fromrh.
SEmpev am ica fuit Samio fortuna Tyranno > Vix illi inuenics trefue duofue parcs. Temporequodlongodidicitcum Regis amicus^
Compoiitumreuoco foedus amoris, ait. Rex vt amicitia chari frucretur amici ,
A nnulum in arquoreas pr.^cipitauit aquas. Poftque dics aliquot:, fuit ad conuiuia dudus ,
Fulgebat v anjs menfa refeda cibis. lamquc dapes caperent.Regis^quis crederepofrct?
Annulusinmedijspifcibusecceiacet. Quis fuit in toto felicior orbe creatus ?
Non Groefus fimilis, nec fuitante Midas. <Auri facrafames anims? folet efle nociua
Diaitis exempio quod docet a tque monct.
•ij
ai>tiRA FoRTi rvDa fiscjs.
ef
pfcesmaris. lch.iz.h.
iT^ Quorhabetpifccm Remora; cfthic nomine
Non eft exceiifo longior ille pede. FrontegeritcornUjquomagnasliepecarinas
Nefugiant, cumidascontinctinceraquas. Hinc vos Terrigena^ perpendite quanta potcftas
Sit fuperis:, quam fitdextera longa Dei. Quinetiamfiquaeft(fedabeft)dementiaChrifto,,
Exuperatcautoshactamenilleviros. Et domini robur nimium profterneret omnes
HumanasacieS:,militixqueviros. Rumpere caftra poteft quxcunqj geruntur in orbe
Cum tonat,&: martis fulmine verfat opus, Concineacquehcettonicrus & fulmina,nuca Incapucaudoristelaremiffa cadent.
LVPI OVES .DE.ro RdNT^S,
4f
'iJUelier eji fapiemia quamvires:^ virprtidcm qit.4mfortis. SApient. ^,
CVm Rex prxcipuos ex vrbe Philippm Adiems Poiceret, Oratortalia verbatulit: Paftores &C oues limul S>C numerofa canum vis*
Mouere m rapidos afpera bella Lupos. lamque lupi pacis coniponunt foedera, linquat
Si modo perfidos turba inimica Canes Pa£ba placent/ocios mittunt.tutore carentes*
Eccclupusmiferasdilacerauit oues. His docet orator Gr^corum maximus, vrbis
Si Proceres abeant, moenia pofle capi:
Non equitatus enim valido nec robore miles>» Abfqueviriscautis,vllatroph^arefert»
Confili js fic tuta fuit gens A ttica ,R egis Dicitur armatos nec timuiflc viros.
JN K^RROGANtBS MT '^MBltlO^oS. n
Inveflitu ne ^Uricris zrnquaf» , nec die hi^mrls tuiextollAris, Ecclejiajiici. //♦
DIc mihi cur plumis alienis coruefupef bis ? Dicadeo tumidocuralienaplacent? Agmine iam fado repetitum curfitat omnis Grex auium, plumis vndique nudu5 eris. Nemo fibi dotes furtiuas arroget vnquam.
Nec decus al terius furripuifle velit. Quod fis efie velis, placeat tibi ("fuadeo cautus) Sois tua, n6nquamalius,fifapis,cflc vclis*
HOMICIDA SV2 IPSIVS VLTOR,
69
^mnUemm qui acaperitgUdiHmyglAdiofmhiti
-«iX',
HArpia hxc hominis dentes in vifcera mcrglt: Etfua non nociio membra cruore replet. Non impune tulit fcelus hoc , nec tcmporelongo
Exultat vidtrix: mortefedipfaperit. Namque (ibi iimilem cum contemplatur in vnda
E xtindum , dolor hanc regna fub ima rapit. Ergo homicida tibicommiflum difcedolerc Crimen > abcrrantem temetanoea coquat^
S ij
/
%.4fV LMVS tRANSfORMArrK IK ASlUrM. 70.
Jimo eum in honore (Jfetmn inteUtxtt i^ com^aratm e^hmfn tii injipientibw» ^fa^m ejlfmilii illu . P/dlm\ z/.
H^c variospotcratCauponaaflumcrcvuIms Prorftigijs infl:ruda,fuum namqj vngere corp^ Dumparatvnguento plumasincorporejpennas Pro digicis habuit,gel:da(que volauit m auras. Prociaushoccerneas ApuliEus, mcmbraperungit Vngucatis alijs, afinimutata figuram Oramanufquetrahunt^ ftabulumqj pctiuit vt ipfc Efle rofaspolTetjquas Numinafrontegerebant. Verbera paflas abit fubito^mox inde repulfus Forte rofas alias reperic, dum vefcitur illis, Humanos iterum vultus, formamque recepit . H.ccrofamollisenimprudentiadiciturapce, Eft Adnus quem non vigilans Sapicncia laudat. Namliprincipibus praeclaraScicntiadeilt: Nonnccoronatuscaudex Aflnufqucputatur?
i^voLOLATRJE, sTrPimrjs,
71
faniautm funtemneshomines ,in ^uilt^ndnfuhejlfcientia Dei^de hisc[uavidenturhna,nonfotu€runtintei/fgereeuntciuiefi^ Sap 13,
GEns olim Chaldoea fibi qu^cunquc vorantcm Flamman:,non minimu nume habere folcc. Hocqaiclamcupicm illuderecallidus ollam
Cepicqaamliquidisipfereplcbataquis. Imponitque capuc, claudique foramina cera,
Ec vinifpcciemiuflichabereviri. ignibus appofuic limulachrum, ceraliquefcit,
A cque fluens vifa eft vnda necare Deum. Delecurque prior fic pofterioris vrinam
Pofteriorquelocumdeindepriorishabet. SictenebrasfPauloceftante^trahunturinimas,
Quiverosrepucanciftacaduca Deos. Non camen his limulachra modis Ecclefia feruac
Cana, fed indodi^ exhibetifta hbros.
JNrMNT9)!i fJCrrMJ^,
Bt tufiU hmiitkfume tlh$ lateYem^^ fdftes eum e$r/tm te\ ^ de/cr ihs in €$ citfitatem JcrufaUmXz^ckicl^^,
PHidiacuspnilorpingendircppcricartcm, Sed rudis imprimis nec bene culta fuit, Nam dum pafcit oues viridi fortaH]si n a gro ,
Vifa eft antc oculos vnius vmbrafuos. Hancnotat, & hiluajdigitisimprefritarencC,
Ipfa recelTit ouis, forma notata manet. Poft hunc; vtrefefunt,pcrfe6leinuenit Apelles
Artem piclurascommodiorevia. Scilicctvtgraphijsdepingeretomniapiftor,
Cypriafic Coaftatdea fadamanu. Sic igitur vates pidtoris rite loquentis ,
Et pidormutinomina Vatishabet.
Hicetenim certo depingit cundacolorc,
Ule rcfert valida pr^lia gefta manu.
K£ SrrOR VLXRA CREFIDAM* 7$
I»Jptce drfac/ecmi:fmex ?mpUriitt&dnBl in momc monjhatum eft, Exad. 2$ . d^
Srcci'3tu jrrcpcrnnt Vencrccumprolcvenuftos, Quosdcderacpi^l-os ingeniola maniis. Sutor adell^ artilque iua^ probat om nia dextre
Qux fuperant artem carpit &C artis iners, Audijt hoc perdo£lus Apelles, define dixit,
Limitibufque caue digrediare tuis. Quam didicit quiuis illam fibi vendicat artcm, Non aliena pudens dente pro cace pctat.
T i>
HOMINES AT^B VOLVCRES VlCTf- 7A
mdccipmntnx,^
TnmanuartiJicumppemUudahunmr. Eccleftaft. ^J.
TAm pulchreiimenem Zeuxis depinxeratvua?, Gefh.mtem manibus cupidis vt mordbusillas, Carpere tentarent volucres per(a*pc rapaces , Pharrhafiufcjuefuasminuicum cerneretartes Si pueri fpecies ad wuumpiila fuifTet, NoncerteauJcrent aHquosdecerpere fruCtus. Sedtrepidas adeo volucresinuaderet horror Vtfugerenthominumpotius commercia^ dixi|: Atque domi in muro Cortinam pinxerat, arte Egregia, Zcuxis quam dum remouerc patarec Deceptus, muro dextramoffcndebat in ipfo. Do<5lus erat coruos Zeuxis, timidafque columbas LudcrcPharrhafius pidorem fallereclarum..
Quid fibi quasqae yelit bone leilcr imago libelli ,
Forlitan a qaoquam certior efTe cupis. Sifte gradum, rcs magna latet, non fabula tantum?
Saspe leui fubfunt leria multa ioco. Hic velutinlpeculo Vircus vitiumquevidentur:
Quodfapiensfugiatquodque fequaturhabet. De quo nc dubites , moralem refpice fenfum,
Quemfubiundabreuicarminelcriptadocent* Qu;€ fi declares tibi non ingrata fuifle ,
Poft modo plura lubens,&: meliora dabo.
.^^ \.
-/
■3$
\
f
^Wm
^■^ n^ :i», -.r^ :w- iik- i'
?^, .5it ,v^ ^^ .^ ^ ^, ^^ -^:'%- n:'' B' % ^^v
?^.^ e vi; t # -t 'r # ;k^'" :u?''W 1 " '^' ' ''' ^' * \. ^ p. w ¥ r i
^^1. ^#, M -tt S- rw l;: rv. ■-'^/^■^.^^•..^-.^^.J^J^'- ^^ '' ^' ^ :f 1 .f r' ^i^ W"' W"w''''^'^^''r'^ AJ^. ^.M:h ^. %' m n:.\"f\
m. # i^ ^w m ^: ^.s;^ ^^^rr-u.^. .'''.. Kj^^..^
^. i? If l^
. t- _t ;^ r Vj?' >. .,: ^ ,
A. ■^•. '^^ ^- ^^ !^^" i^^ |f'""f;^" t. -^i l F^ '^ F f ¥ .1 ■ '
:^ '«.'.. 1<''
i^ Vvar -i
^^ jfe :f i^ i^: B.
^■^' -i^- :ti ^: |?;f m y^,. ft
IS^ ■VsS' tj..' f&
.^.t .^:-' 1M ^ 1^-, ,|^:v i^j tp.; p: ^^
... . ' 'P m & k n:u"-'^/-''^
W[ )i' ,#. ^ . Il^. ^!!^ )^ ■ || .^ 1*^*. ]^' It^ l^li^ ^,'' H'' '^-^'
.** ^^ ,.l»- JB, II» % i .:|f II,
, h .1 ^^., t., '5|,
-v;^ .i#^ ^ :^f ;g^ 'i^ ^^
. ,. •'•■,_ Ji>- %■ ,^\ ^j* .^.|^ -y^,
. ''^' . .^ .1^. .ii. i^. ■■ -siH
J :i^ '.l^ -^^^ -^v ^;^' .
t, i< i^' i